erpkaizen

Cách đo giá trị

Tra định mức TT 38/2026 bằng một câu hỏi: một mã ra đủ vật liệu, nhân công, máy — và vì sao nên hỏi mười công tác một lần

Có phép đo Bài của 08/11/2026 Đọc khoảng 9 phút
Một mã định mức AF.61421 tách ra ba nhóm thành phần: vật liệu ba dòng, nhân công một dòng, máy hai dòng, theo trang phụ lục gốc. AF.61421 Phụ lục II · trang 404 Vật liệu · 3 dòng Nhân công · 1 dòng Máy · 2 dòng
Một mã, ba nhóm thành phần: vật liệu, nhân công, máy, theo đúng trang phụ lục.

Trợ lý tìm mã trong từ điển 10.208 mã rồi đọc nguyên trang phụ lục để chọn đúng cột. Hai mã cạnh nhau trong một bảng lệch nhau trung vị 14,7% nhân công; một câu hỏi AI đáng 24 phút công. Mỗi lần tra phải bớt bao nhiêu phút mới đáng tiền, và một cột nhầm tốn bao nhiêu.

Tra định mức bằng sách hay hỏi trợ lý: mỗi lần tra phải bớt bao nhiêu phút mới đáng tiền AI?

Chỉ cần số bộ dự toán mỗi tháng, số công tác có mã trong một bộ, phần công tác bạn phải tra (không thuộc lòng), chi phí trực tiếp một bộ và chi phí một giờ. Số lần tra, giờ tra hôm nay và số câu hỏi AI suy ra từ đó. Sửa được hết.

Bộ bạn phải gán mã định mức
Đếm dòng có mã hiệu trong bảng dự toán
Mã quen tay thì không cần tra
Dùng để tính giá trị một dòng công tác
Lương + bảo hiểm, chia theo giờ

Suy ra từ các con số trên

Lần tra mỗi tháng–
Giờ tra bằng sách hôm nay–
Giá trị một dòng công tác (đ)–
Câu hỏi AI mỗi tháng–
Giả định — bấm để xem và sửa từng con số

Thời gian

Chọn nhầm cột

Chi phí AI

Tiền thời gian mỗi tháng, sau khi trừ chi phí AI Đường đứt: hoà vốn · vùng xám: mỗi lần tra lỗ tiền AI · đường cam: mức tiền mỗi tháng · chấm: công ty bạn
Tiền thời gian mỗi tháng, sau khi trừ chi phí AI

A. Giờ tra được trả lại–
B. Ít lần chọn nhầm cột hơn–
C. Chi phí AI–
Mỗi tháng, tính ra tiền–

Đây là ước tính, không phải cam kết. Đặt phần công tác phải tra bằng 0 thì cả ba dòng về 0. Mô hình trung thực phải làm được điều đó.

Định mức dự toán TT 38/2026/TT-BXD, với các phụ lục thay theo Công văn 9947/BXD-VPB, là một bộ bảng rất dày: riêng các trang có bảng định mức mà công cụ này giữ lại đã là 1.587 trang. Muốn biết một công tác hao phí những gì, kỹ sư mở tệp PDF, tìm chương, tìm bảng, rồi tìm đúng cột: cùng là «cốt thép cột, trụ», cột nào ứng với đường kính nào, chiều cao nào. Chép các dòng vật liệu, nhân công, máy sang bảng tính. Mỗi lần vài phút, và mỗi bộ dự toán vài chục lần.

Bài này hỏi: khi một câu hỏi bằng lời ra đúng mã và đủ thành phần hao phí của nó, mỗi lần tra phải bớt bao nhiêu phút thì mới đáng tiền gọi AI, và một lần chọn nhầm cột tốn bao nhiêu?

1. Thay đổi là gì

Trong khung trợ lý của dự án, kỹ sư hỏi bằng lời («xây tường gạch không nung cao dưới 6 m») hoặc bằng mã. Trợ lý làm hai bước:

  1. Tìm trong từ điển TT 38/2026 (10.208 mã): trả các ứng viên kèm tên, điều kiện của cột, đơn vị, nhóm và trang phụ lục. Một câu hỏi tra được tới 25 công tác cùng lúc.
  2. Đọc nguyên văn trang phụ lục chứa bảng của mã đó trước khi trả lời, để chọn đúng cột: tên và điều kiện máy tách từ bảng có thể thiếu một tầng điều kiện, còn trang gốc thì không.

Khi không ứng viên nào đúng, trợ lý được dặn ghi «CHƯA CÓ Mû, hoặc nêu mã tương tự và nói rõ đó là tương tự, để kỹ sư quyết.

Tìm có trúng không. Lấy một bộ dự toán thật, đã ẩn danh: 107 mã khác nhau, 83 mã có trong TT 38/2026. Tìm bằng chính tên công tác người lập đã ghi, mã đúng nằm trong 12 ứng viên đầu cho 69 trên 83 (83%). Mỗi lượt tìm trên máy phát triển mất trung vị 19 mili giây, chậm nhất 39. 14 lần trượt còn lại là lý do bước 2 tồn tại, và là lý do người quyết vẫn là kỹ sư.

2. Một mã chứa những gì

Hai mã cạnh nhau trong cùng một bảng, Phụ lục II trang 404, cùng «cốt thép cột, trụ, cao ≤ 6 m»:

Thành phầnAF.61411 · Ø ≤ 10 mmAF.61421 · Ø ≤ 18 mm
Thép tròn (kg)1.0051.020
Dây thép (kg)16,079,28
Que hàn (kg)—4,82
Nhân công nhóm 2 (công)14,149,22
Máy hàn 23 kW (ca)—1,16
Máy cắt uốn 5 kW (ca)0,400,32

Một chữ số khác nhau ở mã: nhân công lệch 35%, và hai dòng que hàn, máy hàn có hay không có. Chọn nhầm cột không ra một con số sai, mà ra một tập thành phần sai.

Đếm trên toàn từ điển: 8.453 mã đã được tách ra thành dòng hao phí, trung vị 6 dòng một mã, nhiều nhất 34; 5.374 mã có đủ cả vật liệu, nhân công và máy. Trong 4.271 cặp mã cạnh nhau cùng bảng (chỉ khác chữ số cuối), hao phí nhân công lệch nhau trung vị 14,7%; nửa giữa các cặp lệch từ 8% tới 25,8%. Đó là cái giá điển hình của một lần nhìn nhầm cột.

3. Nguồn thứ nhất: giờ tra

Giờ/tháng = số bộ × công tác có mã × phần phải tra × (phút tra bằng sách − phút hỏi trợ lý) ÷ 60
Ví dụ 4 bộ mỗi tháng, 80 công tác có mã một bộ, 40% phải tra (phần còn lại đã thuộc): 128 lần tra mỗi tháng. Tra trong PDF mất 4 phút; hỏi trợ lý, đọc ứng viên và trang phụ lục nó mở, chọn cột: 1,5 phút. 128 × 2,5 ÷ 60 ≈ 5,3 giờ/tháng, khoảng 0,43 triệu ở 80.000 đồng một giờ.

Cách đo. Một tuần, mỗi lần mở PDF định mức thì ghi một vạch và bấm giờ từ lúc mở tới lúc chép xong dòng cuối.

Mức độ đáng tin: khá. Người làm lâu năm thuộc nhiều mã hơn, nên phần phải tra chênh nhiều giữa hai người cùng phòng.

4. Khoản phải trừ: chi phí AI

Mỗi câu hỏi trừ đúng chi phí gọi mô hình của nó. Trong 9 câu hỏi đầu tiên đo trên hệ thống thật, câu ở giữa tốn 32.508 đồng. Ở 80.000 đồng một giờ, đó là gần 24,4 phút công.

Từ đây ra điểm quan trọng nhất của bài: hỏi từng mã một thì không bao giờ đáng. Một lần tra bằng sách mất vài phút; không lần tra nào bớt được 24 phút. Gom 10 công tác vào một câu, ngưỡng hoà vốn còn 2,4 phút mỗi công tác; gom 25, còn chưa tới 1 phút. Đường đứt nằm ngang trên biểu đồ chính là ngưỡng ấy, và nó không phụ thuộc bạn tra bao nhiêu lần: tra nhiều chỉ làm lãi hay lỗ to hơn, không đổi được dấu.

Ví dụ 128 lần tra, gom 10 công tác một câu: 12,8 câu mỗi tháng × 32.508 đồng. ≈ 0,42 triệu/tháng. Gần bằng đúng phần giờ ở mục 3: với những con số này, riêng thời gian chỉ vừa hoà vốn.

5. Nguồn thứ hai: ít lần chọn nhầm cột hơn

Tiền/tháng = lần tra × (tỉ lệ nhầm khi tra sách − tỉ lệ nhầm khi trợ lý đọc nguyên trang) × giá trị một công tác × độ lệch giữa hai cột × phần lệch thành tiền thật
Ví dụ Tra sách nhầm cột hay sót dòng 3% số lần; khi trợ lý đã đọc nguyên trang và nêu điều kiện từng cột, 1,5%: 1,9 lần nhầm ít hơn mỗi tháng. Một bộ 2 tỷ chia 80 công tác: 25 triệu một công tác. Nhầm cột lệch 14,7%, một nửa lọt ra thành tiền. 1,92 × 25 tr × 0,147 × 0,5 ≈ 3,5 triệu/tháng.

Cách đo. Lấy 20 mã của một bộ đã nộp, đối chiếu từng mã với trang phụ lục: đếm mã chọn nhầm cột hoặc thiếu dòng.

Mức độ đáng tin: thấp. Không ai đếm số lần mình chọn nhầm cột; 3% là số minh hoạ, và dòng này lớn nhất bảng.

6. Cộng lại

NguồnTiền/tháng
Giờ tra được trả lại (5,3 giờ)0,43 tr
Ít lần chọn nhầm cột hơn3,53 tr
Chi phí AI (12,8 câu)−0,42 tr
Cộng3,54 tr

Khoảng 3,5 triệu mỗi tháng, 42 triệu một năm. Nhưng đọc kỹ: giờ tra trừ chi phí AI chỉ còn khoảng 10 nghìn đồng. Gần như toàn bộ con số đến từ dòng nhầm cột, dòng đáng tin ít nhất.

7. ROI này đứng trên giả định nào

Phần công tác phải tra. Đặt bằng 0: cả ba dòng về 0. Người thuộc lòng định mức không cần công cụ này.

Tỉ lệ nhầm khi tra sách, và khi có trợ lý. Đặt hai số bằng nhau: dòng lớn nhất về 0, và tổng chỉ còn giờ trừ AI. Trợ lý cũng có thể đọc nhầm; điều nó làm khác là nêu điều kiện từng cột và mở trang gốc cho người kiểm.

Chi phí một câu hỏi gom nhiều mã. 32.508 đồng là câu ở giữa của chín câu hỏi đủ loại, có câu phải xem hình bản vẽ. Câu tra định mức chỉ đọc chữ nên có thể rẻ hơn; câu gom 25 mã thì dài hơn. Con số này chưa được đo riêng cho việc tra định mức.

Tìm không phải lúc nào cũng trúng. 14 trên 83 mã không nằm trong 12 ứng viên đầu khi tìm bằng tên người lập đã ghi. Với những công tác ấy, kỹ sư vẫn phải biết bảng nào để hỏi lại, hoặc mở sách.

8. Đo ở chính công ty bạn

  1. Lấy mốc. Một tuần, ghi số lần tra định mức, phút mỗi lần, và với 20 mã đã nộp, số mã nhầm cột.
  2. Chạy cùng loại việc trên công cụ. Gom công tác thành từng câu 10–25 mã, ghi chi phí mỗi câu từ lịch sử credit và phút đọc kết quả.
  3. So cùng loại công trình. Nhà dân dụng ít bảng lạ; hạ tầng, lắp đặt thiết bị nhiều bảng lạ hơn.

9. Điều đáng nhớ

Giá của một lần tra không nằm ở phút, mà ở cột. Vài phút lật PDF chỉ đáng vài nghìn đồng; một cột nhầm là 15% nhân công của cả dòng công tác, có khi thêm hay thiếu cả một máy. Và vì mỗi câu hỏi AI có giá, hãy gom công tác lại rồi hỏi một lần. Đơn giá đặt vào những thành phần ấy lấy từ đâu là chuyện của bài về nguồn giá.

Một chữ số cuối khác nhau trong mã là một tập thành phần khác nhau.

Số mã (10.208), số trang phụ lục (1.587), số mã đã tách dòng hao phí, số dòng mỗi mã và độ lệch nhân công giữa 4.271 cặp mã cạnh nhau đếm trên từ điển TT 38/2026 đi kèm công cụ Xây dựng G20 ngày 31/10/2026. Hai mã AF.61411 và AF.61421 đọc từ trang phụ lục gốc. 69 trên 83 mã và thời gian tìm đo trên một bộ dự toán thật, đã ẩn danh. Chi phí 32.508 đồng một câu hỏi đo trên hệ thống thật, 29–30/10/2026. Số bộ, số công tác, phần phải tra, phút mỗi lần, tỉ lệ nhầm, phần thành tiền thật và lương là số minh hoạ. Hãy thay bằng số của chính bạn.

Đọc tiếp